De jongerencultuur in de jaren 70, 80 en 90 in de vorige eeuw was een turbulente. Kraken, symfonische rock, disco, introductie soft drugs, de punkrage opgevolgd door new wave, maatschappij kritische informatie-avonden, opkomst Nederlandstalige muziek, vele nieuwe bandjes, breder politiek bewustzijn, de dance- en housemuziek, pillen, cocaïne en andere verstrooiing enz enz. Overal in Nederland schoten in de jaren 70 deze jongerencentra als paddenstoelen uit de grond in diverse steden en dorpen. Soms met beroepskrachten maar ook volledig gedraaid door vrijwilligers met een beroepskracht in een koepelorganisatie. Deels werden zij gesubsidieerd vanuit de gemeente waarin zij zich bevonden. De ene keer als vanuit linkse idealen de andere keer als plek voor vermaak en dansen op actuele muziek. Als het gaat om het in beeld/kaart brengen van de geschiedenis van dit soort jongerencentra ging het vaak fragmentarisch of helemaal niet. In Amsterdam-Sloten (Nieuw West) werd in 1974 Open jongerencentrum SmoeS opgericht met zo’n interessante turbulente geschiedenis. Deze roerige geschiedenis in het laatste kwart van de vorige eeuw is gedetailleerd vastgelegd door schrijver Kees Schelling in een boek over SmoeS. In de onderzoeksperiode voor dit SmoeSboek zijn veel bijdragen van ex-bezoekers en ex-medewerkers bijeengebracht. Van medewerkervergaderingen, opnames tot al het publiciteitsmateriaal en honderden foto’s van de pieken en de dalen. Ook veel verhalen en anekdotes van vrijwilligers onder andere “Herman Brood aan de afwas”!. Meer dan 300 bandjes traden er op en tientallen acts met bekende namen.
Nu, het complete archief van dit jongerencentrum SmoeS uit Amsterdam Nieuw West (1974-2000) wordt deze maand overgenomen door het Noord-Hollands archief in Haarlem. Onlangs is dit unieke archief overgedragen in de muggenstad. Het NH-archief is enthousiast omdat ze het verhaal van jongerencentrum SmoeS exemplarisch vinden voor de jongerencultuur in de jaren ‘70, 80 en ‘90. En ook staat het verhaal symbool voor al die jongerencentra in die tijd verspreid over de gehele land maar in het bijzonder de provincie Noord Holland in die jaren. Enthousiast ook over de verscheidenheid van verslagen van de Ko-groep (zeg maar het dagelijks bestuur), algemene ledenvergaderingen tot barroosters en van affiches tot al die maandbulletins van het jongerencentrum. Uniek ook omdat er voor het eerst een compleet archief van een dergelijk jongerencentrum opdook. De schrijver van het SmoeSboek, Kees Schelling, heeft een schenkingsovereenkomst getekend waarmee hij formeel afstand van het verzamelde archief doet. Het Noord Hollands archief gaat het SmoeSarchief ook digitaal ontsluiten zodat mensen het verder online kunnen raadplegen. Heel mooi dus. Naast het SmoeSboek van Kees Schelling (nog steeds verkrijgbaar) is er voor de echte SmoeSisten en alle leden van de meer dan 300 bandjes/acts die er hebben gespreeld/opgetreden de website smoes50.nl waar je veel materiaal kunt terugvinden waaronder het optreden van Sjef van Oekel. Er is geen ontkomen meer aan, jongerencentrum SmoeS is behouden voor de eeuwigheid.
Juli 2026
Edward Neering
Overhandiging SmoeSachief in juli 2026 aan Noord-Hollands archief
