SmoeS voor de eeuwigheid! #archief

De jongerencultuur in de jaren 70, 80 en 90 in de vorige eeuw was een turbulente. Kraken, symfonische rock, disco, introductie soft drugs, de punkrage opgevolgd door new wave, maatschappij kritische informatie-avonden, opkomst Nederlandstalige muziek, vele nieuwe bandjes, breder politiek bewustzijn, de dance- en housemuziek, pillen, cocaïne en andere verstrooiing enz enz. Overal in Nederland schoten in de jaren 70 deze jongerencentra als paddenstoelen uit de grond in diverse steden en dorpen. Soms met beroepskrachten maar ook volledig gedraaid door vrijwilligers met een beroepskracht in een koepelorganisatie. Deels werden zij gesubsidieerd vanuit de gemeente waarin zij zich bevonden. De ene keer als vanuit linkse idealen de andere keer als plek voor vermaak en dansen op actuele muziek. Als het gaat om het in beeld/kaart brengen van de geschiedenis van dit soort jongerencentra ging het vaak fragmentarisch of helemaal niet. In Amsterdam-Sloten (Nieuw West) werd in 1974 Open jongerencentrum SmoeS opgericht met zo’n interessante turbulente geschiedenis. Deze roerige geschiedenis in het laatste kwart van de vorige eeuw is gedetailleerd vastgelegd door schrijver Kees Schelling in een boek over SmoeS. In de onderzoeksperiode voor dit SmoeSboek zijn veel bijdragen van ex-bezoekers en ex-medewerkers bijeengebracht. Van medewerkervergaderingen, opnames tot al het publiciteitsmateriaal en honderden foto’s van de pieken en de dalen. Ook veel verhalen en anekdotes van vrijwilligers onder andere “Herman Brood aan de afwas”!. Meer dan 300 bandjes traden er op en tientallen acts met bekende namen.

Nu, het complete archief van dit jongerencentrum SmoeS uit Amsterdam Nieuw West (1974-2000) wordt deze maand overgenomen door het Noord-Hollands archief in Haarlem. Onlangs is dit unieke archief overgedragen in de muggenstad. Het NH-archief is enthousiast omdat ze het verhaal van jongerencentrum SmoeS exemplarisch vinden voor de jongerencultuur in de jaren ‘70, 80 en ‘90. En ook staat het verhaal symbool voor al die jongerencentra in die tijd verspreid over de gehele land maar in het bijzonder de  provincie Noord Holland in die jaren. Enthousiast ook over de verscheidenheid van verslagen van de Ko-groep (zeg maar het dagelijks bestuur), algemene ledenvergaderingen tot barroosters en van affiches tot al die maandbulletins van het jongerencentrum. Uniek ook omdat er voor het eerst een compleet archief van een dergelijk jongerencentrum opdook. De schrijver van het SmoeSboek, Kees Schelling, heeft een schenkingsovereenkomst getekend waarmee hij formeel afstand van het verzamelde archief doet. Het Noord Hollands archief gaat het SmoeSarchief ook digitaal ontsluiten zodat mensen het verder online kunnen raadplegen. Heel mooi dus. Naast het SmoeSboek van Kees Schelling (nog steeds verkrijgbaar) is er voor de echte SmoeSisten en alle leden van de meer dan 300 bandjes/acts die er  hebben gespreeld/opgetreden de website smoes50.nl  waar je veel materiaal kunt terugvinden waaronder het optreden van Sjef van Oekel. Er is geen ontkomen meer aan, jongerencentrum SmoeS is behouden voor de eeuwigheid.

Juli 2026

Edward Neering

Overhandiging SmoeSachief in juli 2026 aan Noord-Hollands archief

Website 50 jaar SmoeS online! smoes50.nl 

De website smoes50.nl staat vanaf 25 oktober 2025 online. Prachtig geworden. Een kadootje voor het 750 jarig bestaan van Amsterdam en alle oud SmoeSbezoekers in de jaren 70,80 en 90.

De website informeert over nieuwe activiteiten rond het voormalige jongerencentrum SmoeS in Amsterdam-Sloten. Sinds de boekpresentatie van Kees Schelling vorig jaar mei, is er veel gebeurd.

Er kwamen bij de redactie van de website regelmatig verzoeken binnen om foto’s, films en ander SmoeS-materiaal met oud-medewerkers, bands en bezoekers te delen. Ook kregen we de vraag of het ‘Smoes 50 jaar feest’ nog eens herhaald kon worden.

Daarom is er het afgelopen jaar hard gewerkt aan een SmoeS-website waar herinneringen, verhalen en veel historisch materiaal verzameld worden. Fred Warries heeft er een fantastische reis door 25 jaar SmoeS van gemaakt. Hij heeft geprobeerd de sfeer van vroegere tijden online te laten herleven.

De website smoes50.nl staat vanaf 25 oktober 2025 online.

De website staat vol met alle jaargangen van de SmoeS-bulletins, affiches, krantenartikelen, een database met alle optredens op het SmoeS-podium, achtergrondinformatie en beeldmateriaal van bands die ooit op het podium stonden en foto’s en oude geluidsopnamen van onder andere het optreden van Sjef van Oekel en Barend Servet.

Er staat weliswaar waanzinnig veel materiaal op de website maar het is nog zeker niet compleet. De webredactie hoopt op termijn nog veel meer materiaal te kunnen toevoegen. Als jij nog materiaal beschikbaar hebt dat we mogen lenen om op de website te plaatsen, dan horen we dat graag via een reactie op de site

Edward Neering

Medewerker jongerencentrum SmoeS van 1977 tot 1982

SmoeS: Herman Brood aan de afwas!

Het was een typische lentedag in maart 1983. De vogelfluitconcerten begonnen zich langzaam  weer te ontwikkelen in de vroege ochtend. Het is die zaterdag dat jongerencentrum SmoeS een heel ander concert staat te wachten. Herman Brood & his Wild Romance zal zijn opwachting maken in de avond in dit Amsterdamse jongerencentrum op de grens tussen Sloten en Badhoevedorp. Tom Schrama heeft het contract namens SmoeS afgesloten en is apetrots dat dit toch  maar mooi op het programma staat!. Al kostte het zo rond de 2500 gulden (nu zo’n 1200 euro)  hetgeen een financiële rib uit het lijf was van het jongerencentrum. De entree die avond, 18 maart 1983 om precies te zijn, was vastgesteld op 7 gulden en 50 cent. (zeg maar €3,50 nu). Het was een tijd dat er nog geen mobiele telefoons waren o.i.d..

Die zaterdag was Tom gewoon overdag aan het werk en de crew/band van Brood had zich inmiddels gemeld aan de deur van SmoeS aan de Nwe Akerweg in Sloten zo rond een uur of vier in de middag. Alles moest immers worden klaargezet en de gebruikelijke soundcheck vond plaats. Herman Brood zelf en zijn manager Koos van Dijk zouden later komen. De leden van de band gingen na het uitladen, klaarzetten en soundcheck naar de Badhoevedorpse Chinees Hung Kwan aan de Sloterweg tegen de Akerdijk aan.

Intussen cirkelde in Badhoevedorp een lijkwagen door de straten van de vogelbuurt van het Schipholdorp op zoek naar de Eksterstraat. In de Nachtegaalstraat stonden bewoners in de voortuin de tulpen uit de grond te kijken en vroegen zich af wie er zou zijn overleden. Echter in de lijkwagen zaten Koos van Dijk en Herman Brood. Aan het eind van de straat sloegen zij rechts af de Eksterstraat in. Herman en Koos konden jongerencentrum SmoeS in Sloten niet vinden en Koos had toen maar het contract er even bij gepakt. De opdrachtgever vanuit SmoeS was Tom Schrama en woonde op Eksterstraat 10. Koos belde aan en daar stond in de deuropening de moeder van Tom.  Nee Tom was nog niet terug van zijn werk en mw Schrama nodigde Koos uit om even binnen te wachten op haar zoon. Of de zanger van de band ook even binnen mocht wachten, tuurlijk zei de gastvrije moeder van Tom en Herman werd uit de lijkwagen gehaald. Inmiddels was het zo’n kwart over zes en mevrouw en mijnheer Schrama zaten aan de gebruikelijke zaterdagse broodmaaltijd. Of de heren ook een broodje wilde mee wilden eten. Jazeker en zo geschiedde. Herman vroeg beleefd “heeft u er ook glaasje melk bij?”  Op tafel stonden de chocoladevlokken, boterhammenworst, gekookte worst van slagerij Van den Boogaard en natuurlijk kaas. De heren lieten het zich goed smaken met af en toe een slokje melk.  Even later kwam Tom thuis via de keuken en hoorde vreemde stemmen en zag dat zijn lieve ouders met Herman Brood en zijn manager aan de Brood maaltijd zaten.

Volgens zijn moeder was Herman heel lief en innemend geweest en hij had ook nog even geholpen met de afwas. Twee uur later nam Herman in het kleinste kleedkamertje van Nederland, namelijk de keuken van SmoeS, nog wat stimulerende middelen en kwam op. De band met hun voorman speelden de zaal plat met nummers van de albums Street en Spritzh. Mevrouw en mijnheer Schrama gingen die avond op tijd naar bed.

Edward Neering

Dit verhaal staat in andere bewoordingen opgetekend in het onlangs verschenen boek “SmoeS, jongerencentrum van Badhoeverdorp en Sloten” van Kees Schelling. Een uniek document over de jaren 70,80 en 90 over jongerencultuur door de jaren heen en dit roemruchte jongerencentrum. Te bestellen op  www.keesschelling.nl. Ook verkrijgbaar bij boekhandel Jaspers in Badhoevedorp en boekhandel Meckenholt in Amsterdam Osdorp.