SmoeS in Amsterdamse Canon?

Aan (oud) organisaties in Amsterdam is aangeboden om mee te doen aan een prijsvraag om in de Amsterdamse Geschiedenis te komen. 49 vensters van de Amsterdamse canon zijn al vastgelegd/vernieuwd in het kader van 750 jaar Amsterdam. Er wordt nog (steeds weer wisselend) venster toegevoegd, hiervoor een prijsvraag uitgeschreven door het Stadsarchief van Amsterdam. Wordt Jongerencentrum SmoeS de 50e Bouwsteen van de Amsterdamse geschiedenis? Deze geschiedenis gaat over de heersende jongerencultuur in Amsterdam in de jaren 70,80 en 90? Onderstaand is de inzending. over jongerencentrum SmoeS.


Om SmoeS in de Canon te promoten word je uitgenodigd uit een reactie te geven.
Kijk op:https://www.amsterdam.nl/stadsarchief/canon/canon-50ste-venster/overzicht-
ingediende-voorstellen/

Je kunt ook al de reacties zien van o.a. mijzelf, Wim Blok en Froukje Klaver-
Van der Meer.

1. Titel

Jongeren doen het zelf. 

2. Samenvatting (in één zin)

Jongeren laten zich vanaf de zeventiger jaren niets meer opdringen en bepalen in hun eigen jongerencentrum zelf wel hoe ze los kunnen gaan. 

3. Beschrijving voorstel

(Geef hier een uitgebreide beschrijving van jouw voorstel. Vertel waarom jouw voorstel belangrijk is voor de geschiedenis van Amsterdam.)

De geschiedenis van jongerencentrum SmoeS laat zien hoe jongeren eind vorige eeuw hun eigen weg zoeken buiten het traditionele aanbod van jongerenactiviteiten in Amsterdam. Steeds weer nieuwe groepen jongeren ontwikkelen, zonder professionele ondersteuning, hun eigen activiteiten. 

SmoeS geeft beginnende bands uit Amsterdam een podium. Daarnaast zijn er optredens van o.a. het jonge ‘Doe Maar’, Herman Brood’s Wild Romance, de Osdorp Posse, dichters zoals Johnny van Doorn, Jules Deelder, drs. P en Diana Ozon (Nederlandse eerste en enige punkdichter) en andere culthelden uit die tijd zoals Sjef van Oekel en Barend Servet. Er zijn programma’s over ´kraken in Amsterdam’; het Amsterdamse ‘Jongeren Advies Centrum’ en forums rond de verkiezingen onder leiding van Stan van Houcke van Radio Stad Amsterdam. 

Jongeren, Meisjes en jongens van 15 jaar en ouder, geven vanuit eigen perspectief vorm en inhoud aan hun wereld. Met loze kreten worden ze vaak weggezet als krakers, stuffies, rockers, punkers, gabbers of anders.  Het zijn babyboomers of het is de patatgeneratie. De werkelijkheid is echter onverschrokken en avontuurlijk.

Jongeren proberen zelf iets van hun leven te maken. Los van ouders, jongerenwerkers, pastoor of dominee. Gewoon zelf doen; succes behalen, tegenslag krijgen en opnieuw beginnen. 

De geschiedenis van 25 Jaar Jongerencentrum SmoeS geeft een beeld van hoe jongeren maatschappelijk en cultureel het heft in eigen handen nemen. Een bonte, liefdevolle, eigenzinnige, humoristische, serieuze en warme illustratie van hoe de stad haar jeugd schoorvoetend de ruimte geeft om de werkelijkheid naar eigen hand te zetten. 

Jongerencentrum SmoeS in Sloten als maatschappelijke leerschool van 1974 tot 2000. In een tijd dat jongeren zich emanciperen, elkaar ontmoeten en samen plannen maken en activiteiten voor henzelf en anderen organiseren. 25 Jaar SmoeS laat zien hoe mooi het is als jongeren initiatief nemen en hun talenten samenbrengen. Zonder overheidsbemoeienis en betutteling. 

Voor Amsterdam is die geschiedenis waardevol en leerzaam. Voor de huidige jeugd, voor hun ouders, voor de jongerenwerkers en voor de gemeentelijke ambtenaren en bestuurders. Zet de jeugd niet weg, maar maak gebruik van hun energie, kennis, vriendschap en plezier.

Daarom is het eigenzinnige verhaal van 25 jaar SmoeS een aanvulling op de geschiedenis van Amsterdam.

SmoeS staat natuurlijk niet op zichzelf. In die tijd organiseren jongeren in heel Amsterdam zich. Zoals in Het Gebouwtje (Noord), La Barca (Oost), de Zaaier (Centrum), Het Geveltje (Centrum), Smurf Inn (Slotervaart) en het VJC (Zuid). De beschreven geschiedenis van Smoes is een rijke aanvulling op de Canon vanwege het unieke inkijkje in de Amsterdamse jeugdcultuur van het laatste kwart van de vorige eeuw. 

4. Afbeelding

De geschiedenis van SmoeS in mei 2024 gepubliceerd in het boek “SmoeS. Jongerencentrum van Badhoevedorp en Sloten”. Schrijver: Kees Schelling (1955) Uitgeverij: De Overhaal.

ISBN: 978-90-821200-3-5. NUR: 693.

Het boek vertelt het verhaal van de roemruchte geschiedenis van het jongerencentrum SmoeS in het laatste kwart van de vorige eeuw (1974-2000). Het Smoes-boek beslaat ruim 300 pagina’s en bevat een kleine 200 foto’s, illustraties, affiches en krantenartikelen.

5. Locatie (Geef op de kaart aan waar jouw voorstel zich afspeelt)

Jongerencentrum SmoeS was gevestigd in Amsterdam Sloten, in het voormalige Wees- en Armenhuis, thans Dorpshuis Sloten – Oud Osdorp, Akerpolderstraat 9/Nieuwe Akerweg 14 in Amsterdam-Sloten. 


 

Website 50 jaar SmoeS online! smoes50.nl 

De website smoes50.nl staat vanaf 25 oktober 2025 online. Prachtig geworden. Een kadootje voor het 750 jarig bestaan van Amsterdam en alle oud SmoeSbezoekers in de jaren 70,80 en 90.

De website informeert over nieuwe activiteiten rond het voormalige jongerencentrum SmoeS in Amsterdam-Sloten. Sinds de boekpresentatie van Kees Schelling vorig jaar mei, is er veel gebeurd.

Er kwamen bij de redactie van de website regelmatig verzoeken binnen om foto’s, films en ander SmoeS-materiaal met oud-medewerkers, bands en bezoekers te delen. Ook kregen we de vraag of het ‘Smoes 50 jaar feest’ nog eens herhaald kon worden.

Daarom is er het afgelopen jaar hard gewerkt aan een SmoeS-website waar herinneringen, verhalen en veel historisch materiaal verzameld worden. Fred Warries heeft er een fantastische reis door 25 jaar SmoeS van gemaakt. Hij heeft geprobeerd de sfeer van vroegere tijden online te laten herleven.

De website smoes50.nl staat vanaf 25 oktober 2025 online.

De website staat vol met alle jaargangen van de SmoeS-bulletins, affiches, krantenartikelen, een database met alle optredens op het SmoeS-podium, achtergrondinformatie en beeldmateriaal van bands die ooit op het podium stonden en foto’s en oude geluidsopnamen van onder andere het optreden van Sjef van Oekel en Barend Servet.

Er staat weliswaar waanzinnig veel materiaal op de website maar het is nog zeker niet compleet. De webredactie hoopt op termijn nog veel meer materiaal te kunnen toevoegen. Als jij nog materiaal beschikbaar hebt dat we mogen lenen om op de website te plaatsen, dan horen we dat graag via een reactie op de site

Edward Neering

Medewerker jongerencentrum SmoeS van 1977 tot 1982

SmoeS: Herman Brood aan de afwas!

Het was een typische lentedag in maart 1983. De vogelfluitconcerten begonnen zich langzaam  weer te ontwikkelen in de vroege ochtend. Het is die zaterdag dat jongerencentrum SmoeS een heel ander concert staat te wachten. Herman Brood & his Wild Romance zal zijn opwachting maken in de avond in dit Amsterdamse jongerencentrum op de grens tussen Sloten en Badhoevedorp. Tom Schrama heeft het contract namens SmoeS afgesloten en is apetrots dat dit toch  maar mooi op het programma staat!. Al kostte het zo rond de 2500 gulden (nu zo’n 1200 euro)  hetgeen een financiële rib uit het lijf was van het jongerencentrum. De entree die avond, 18 maart 1983 om precies te zijn, was vastgesteld op 7 gulden en 50 cent. (zeg maar €3,50 nu). Het was een tijd dat er nog geen mobiele telefoons waren o.i.d..

Die zaterdag was Tom gewoon overdag aan het werk en de crew/band van Brood had zich inmiddels gemeld aan de deur van SmoeS aan de Nwe Akerweg in Sloten zo rond een uur of vier in de middag. Alles moest immers worden klaargezet en de gebruikelijke soundcheck vond plaats. Herman Brood zelf en zijn manager Koos van Dijk zouden later komen. De leden van de band gingen na het uitladen, klaarzetten en soundcheck naar de Badhoevedorpse Chinees Hung Kwan aan de Sloterweg tegen de Akerdijk aan.

Intussen cirkelde in Badhoevedorp een lijkwagen door de straten van de vogelbuurt van het Schipholdorp op zoek naar de Eksterstraat. In de Nachtegaalstraat stonden bewoners in de voortuin de tulpen uit de grond te kijken en vroegen zich af wie er zou zijn overleden. Echter in de lijkwagen zaten Koos van Dijk en Herman Brood. Aan het eind van de straat sloegen zij rechts af de Eksterstraat in. Herman en Koos konden jongerencentrum SmoeS in Sloten niet vinden en Koos had toen maar het contract er even bij gepakt. De opdrachtgever vanuit SmoeS was Tom Schrama en woonde op Eksterstraat 10. Koos belde aan en daar stond in de deuropening de moeder van Tom.  Nee Tom was nog niet terug van zijn werk en mw Schrama nodigde Koos uit om even binnen te wachten op haar zoon. Of de zanger van de band ook even binnen mocht wachten, tuurlijk zei de gastvrije moeder van Tom en Herman werd uit de lijkwagen gehaald. Inmiddels was het zo’n kwart over zes en mevrouw en mijnheer Schrama zaten aan de gebruikelijke zaterdagse broodmaaltijd. Of de heren ook een broodje wilde mee wilden eten. Jazeker en zo geschiedde. Herman vroeg beleefd “heeft u er ook glaasje melk bij?”  Op tafel stonden de chocoladevlokken, boterhammenworst, gekookte worst van slagerij Van den Boogaard en natuurlijk kaas. De heren lieten het zich goed smaken met af en toe een slokje melk.  Even later kwam Tom thuis via de keuken en hoorde vreemde stemmen en zag dat zijn lieve ouders met Herman Brood en zijn manager aan de Brood maaltijd zaten.

Volgens zijn moeder was Herman heel lief en innemend geweest en hij had ook nog even geholpen met de afwas. Twee uur later nam Herman in het kleinste kleedkamertje van Nederland, namelijk de keuken van SmoeS, nog wat stimulerende middelen en kwam op. De band met hun voorman speelden de zaal plat met nummers van de albums Street en Spritzh. Mevrouw en mijnheer Schrama gingen die avond op tijd naar bed.

Edward Neering

Dit verhaal staat in andere bewoordingen opgetekend in het onlangs verschenen boek “SmoeS, jongerencentrum van Badhoeverdorp en Sloten” van Kees Schelling. Een uniek document over de jaren 70,80 en 90 over jongerencultuur door de jaren heen en dit roemruchte jongerencentrum. Te bestellen op  www.keesschelling.nl. Ook verkrijgbaar bij boekhandel Jaspers in Badhoevedorp en boekhandel Meckenholt in Amsterdam Osdorp.